•   سال1395،اقتصاد مقاومتی ، اقدام و عمل   |
  •   پلاستیک زباله نیست بیاید با بازیافت آن در مصرف انرژی صرفه جویی کنیم   |
  • نیاز صنعت نفت به توسعه پارکهای شیمیایی

     به گزارش شانا، توسعه پارکهای شیمیایی به عنوان یک سیستم اقتصادی – صنعتی بر دو اصل توانمندسازی و پویایی مبتنی است و در نتیجه نیازمند زمان و تمرکز منابع بسیار بوده و در فازهای متعددی صورت می پذیرد. 

    از این رو، در بسیاری از موارد به جای ایجاد واحدهای تولیدی به صورت مجزا اقدام به تمرکز آنها به صورت پارکهای شیمیایی می شود. بنابراین هدف از ایجاد پارکهای شیمیایی، فراهم آوردن زمینه مناسب جهت ایجاد زنجیره ارزش است. 
    زنجیره ارزش در این دیدگاه عبارت است از مجموعه مرتبطی از فعالیتهای هر بنگاه تولیدی/خدماتی با هدف ایجاد ارزش اقتصادی بالاتر از هزینه تهیه کالا یا خدمات (به عبارت دیگر بالا رفتن حاشیه سود).
    افزایش توان رقابتی بنگاه که از طریق کاهش هزینه ها و یا ایجاد تمایز در بنگاه نسبت به رقبا به دست می آید، مستلزم بازنگری زنجیره ارزش (شامل فرآیند تولیدی جدید، کانالهای جدید توزیع و سایر عوامل موثر) و یا کنترل کارایی عوامل مختلف در هر یک از حلقه های زنجیره ارزش است.
    در بسیاری از موارد، شرکتها همه فعالیتهای زنجیره ارزش را انجام نداده و برخی از آنها را به خارج از بنگاه خود واگذار می کنند. در نتیجه، وجود فعالان بالادستی و پایین دستی و نیز عرضه­ کنندگان خدمات پشتیبانی در مجاورت واحدها باعث کاهش قابل توجه هزینه­ های آنها می شود. 
    براین اساس، زنجیره ارزش یک بنگاه وابسته به زنجیره ارزش عرضه کنندگان بالادستی و خریداران پایین دستی این شرکت است. در نتیجه، وجود فعالیتهای پشتیبانی، شامل تدارکات و خرید، کانالهای جدید و بهینه تر توزیع، آموزش و تحقیق و توسعه، مدیریت منایع انسانی، ساختار بنگاه (شامل فعالیتهای مالی، حقوقی، مدیریت و کنترل کیفیت) موجب تسهیل و تقویت فعالیتهای زنجیره ارزش می شود.
    مجتمعهای پتروشیمی در نقاط مختلف دنیا، بر حسب میزان دسترسی، از مواد اولیه متفاوتی برای تولیدات خود استفاده میکنند. برای مثال، با این وجودکه استفاده از زغالسنگ به دلیل هزینههای بالا و دشواری نقل و انتقال در بیشتر مجتمعهای شیمیایی منسوخ شده است، در کشورهایی مانند چین و ایالات متحده آمریکا همچنان به عنوان خوراک صنایع پتروشیمی استفاده میشود. 
    کشورهای اروپایی به دلیل دسترسی نداشتن آسان به گاز طبیعی، بیشتر از نفتا به عنوان خوراک صنایع بالادستی استفاده می کنند. حال آن که کشورهایی مانند ایران، قطر، عربستان و روسیه با داشتن ذخایر عظیم نفت و گاز طبیعی و همچنین میعانات گازی، از هرسه منبع خوراک بهره می گیرند. 
    همچنین، وجود واحدهای شیمیایی بالادستی، واحدهای میان دستی را نیز میتواند در اطراف خود جذب کند. در نتیجه، وجود منابع اولیه و پالایشگاهها در یک منطقه منجر به جذب واحدهای تولیدی بالادستی به آن منطقه شده، که در صورت ایجاد زیرساختهای لازم و شرایط مناسب میتوانند تولیدکنندگان محصولات میان دستی را نیز به منطقه جذب کنند.
    بر این اساس، هدف اصلی توسعه گر پارک صنعتی ایجاد شرایط مناسب برای تمرکز بنگاههای تولیدی در یک مکان معین به منظور بهینه کردن زنجیره ارزش است. توسعه گر موظف است وجود این عوامل را در مکان استقرار بنگاهها تضمین کرده و با ایجاد ارتباطات نزدیک میان بنگاههای اقتصادی و زیرساختها و سرویسهای جانبی و پشتیبانی، فرصتهای ایجاد هم افزایی را برای شرکتها ایجاد کند.
    توسعه گر پارک صنعتی می تواند یک ارگان دولتی مانند وزارت اقتصاد یا صنایع یک کشور، یک نهاد وابسته به دولت، یا یک نهاد بخش خصوصی باشد. همچنین در بسیاری از کشورها، از جمله کشورهای اروپایی، برنامه هایی برای توسعه و شکل گیری پارکهای صنعتی وجود دارد که توسط بازیگران مختلفی از جمله سازمانهای دولتی و بخش خصوصی ایجاد و اداره می شوند. 
    سازمانهای بینالمللی همچمون یونیدو و ای.ال.او و بانک جهانی نیز طرحهای متعددی را از طریق توسعه پارکهای صنعتی در کشورهای مختلف اجرا و حمایت کرده اند.
    بخشهای دولتی در مواردی مسئول مستقیم توزیع منابع و توسعه پارکهای صنعتی نیستند. اما به دلیل نقش مهم پارکهای صنعتی در رشد اقتصاد ملی و منطقه ای، در انتخاب حوزه صنعتی مناسب که کشور در آن دارای توانمندی و مزیت است، با توسعه گرها ارتباط و همکاری تنگاتنگ دارند. 
    علاوه بر این دولتها می توانند در ابعاد گوناگونی از ایجاد پارکهای صنعتی حمایت کنند، از جمله بر طرف کردن سیاستهای مانع بر سر راه ایجاد و توسعه پارکهای صنعتی از طریق ایجاد مشوقهای کارآ. همچنین دولت می تواند در شکل گیری روابط و همکاریهای جمعی در داخل یک پارک نقش کاتالیزوری داشته باشد و نیز برنامه های حمایتی در جهت به کارگیری نیروهای موجود برای توسعه پارک صنعتی در نوآوری و تحقیقات را ایجاد کند.
    در ایران، سازمانهایی از قبیل شرکت شهرکهای صنعتی، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و شرکت ملی صنایع پتروشیمی می توانند به عنوان نهادهای توسعه گر، بسترهای مناسب و شرایط مساعد برای احداث و توسعه پارکهای شیمیایی را فراهم آورند. 

    نمونه هایی از شهرکهای صنایع شیمیایی:


    مجموعه جزایر جورانگ
    در دهه ١٩٦٠ میلادی، مجموعه ای از هفت جزیره کوچک که جزایر جورانگ نام گرفتند، به عنوان مکان مناسبی جهت راه اندازی واحدهای صنایع پتروشیمی در سنگاپور شناسایی شدند. در مدت زمان کوتاهی، این مکان میزبان شرکتهای متعددی از جمله اسو، موبیل و شرکت پالایشگاهی سنگاپور شد و در سال ١٩٨٤، واحد پتروشیمی سنگاپور در جزیره پولا مرباو احداث شد. 
    این واحد تولیدی تحت مدیریت شرکت پتروشیمی سنگاپور که مشارکتی میان شرکت شل و یک کنسرسیوم ژاپنی به رهبری شرکت سومیتومو بود شروع به کار کرد. با حضور فعالان مطرح در صنایع پایین دستی همچون شرکتهای پلی الفین، فیلیپس پترولیوم، دنکا، اتیلن گلیکولز سنگاپور و شیمیایی کورِها، اتصال مجموعه جزایر جهت ایجاد یک مرکز عظیم از صنایع نفتی و پتروشیمی اقدامی منطقی به نظر می رسید که در برگیرنده فرصتهای قابل توجهی برای یکپارچه سازی صنعتی است.
    در سال ١٩٩١، اتصال جزایر با هزینه ای معادل ٧ میلیارد دلار سنگاپور به تأیید دولت رسید. این اقدام، ناشی از مطالعات انجام شده در خصوص نقش صنایع شیمیایی به عنوان عاملی جهت پیشرفت اقتصادی سنگاپور و بخشی از اقتصاد با پتانسیل رشد بالا شکل گرفت. دیدگاه اولیه براساس آماده سازی زمین در فازهای مختلف بر حسب نیاز بازار شکل گرفت. زمان بندی اولیه برای آخرین فاز آماده سازی برای سال ٢٠٣٠ برنامه ریزی شده بود، اما از آن جا که این ساختار با تقاضای به دور از انتظاری در طول دو سال اول برای فعالیت مواجه شد، هدف گذاری بر تکمیل جزایر جورانگ به سال ٢٠٠٣ اصلاح شد.
    امروزه، جزیره جورانگ میزبان مطرحترین شرکتهای پتروشیمی همچون شرکت بی.ای.اس.اف، بی پی، اکسان موبیل، دوپانت، میتسوبیشی و غیره است. 
    این شرکتها به منظور بهره گیری از فرصتهای بی شمار از طریق زیرساختهای جامع و هم افزایی در امر تولید، در این خوشه صنعتی واحدهای متعددی در زمینه نفت و گاز و پتروشیمی احداث کرده اند. نمای جزیره جورانگ پر از ستونهای عظیمی از تانکهای ذخیره و لوله های در هم پیچیده است که نشانی است از جنب و جوش صنعتی بین ٩٤ شرکت که مجموعاً ٢٦ میلیارد دلار سنگاپور را در مکانی به شعاع ٣٢ کیلومترمربع سرمایه گذاری کرده اند. 
    ارزش محصولات تولید شده در این شهرک تخصصی شیمیایی متشکل از فرآورده های نفتی، پتروشیمی خاص در سال ٢٠٠٥ معادل ٦٦,٥ میلیارد دلار سنگاپور برآورد شده که در مقایسه با سال قبل معادل ٣١ درصد افزایش داشته است. همچنین، تولیدات در جزیره جورانگ سهمی معادل ٣٢ درصد از کل فعالیت صنعتی سنگاپور را به خود اختصاص داده است. 
    استقرار در یک موقعیت استراتژیک جغرافیایی در قلب کشورهای جنوب شرقی آسیا و دسترسی به شاهراه­های هوایی و آبی و امکانات پیشرفته مخابراتی، سنگاپور و جزیره جورانگ را در فاصله هفت ساعتی با هریک از پایتختهای اصلی کشورهای آسیایی قرار داده است. 
    همچنین، این موقعیت استراتژیک، سنگاپور را از شرایط بهینه ای جهت پخش محصولات در سراسر جهان برخوردار کرده است. در حال حاضر، چندین پروژه عظیم که هر یک رکورد جدیدی از لحاظ ابعاد و ظرفیت تولید به جای خواهند گذاشت، در حال ساخت در این جزیره است. از نمونه های بارز آن می­ توان به پروژه های اخیر شرکت اکسان موبیل و شل جهت سرمایه گذاری ٨ میلیارد دلاری برای احداث واحدهای تولید اتیلن، پلی اتیلن اکساید و الاستومرها اشاره کرد.

    لودویگشافن در آلمان
    این پارک شیمیایی که در قلب منطقه کلانشهری راین- نکار آلمان و بر روی رودخانه راین واقع شده است، همزمان با ایجاد ٨٠ هزار شغل، بزرگترین سایت تولیدی شرکت BASF بوده و محل استقرار اداره مرکزی این شرکت است. در سال ١٩٦٥، شرکت BASF با ایجاد مفهوم وربوند به معنای تلفیق و شبکه سازی، ایجاد پارکهای شیمیایی با عملکرد و ساختار خوشه ای را از سایت لودویگشافن شروع کرد.
    این سایت با وسعت ١٠ کیلومترمربع نقش تبدیل مواد اولیه پتروشیمی و کانی به بیش از ٨٠٠٠ نوع محصول شیمیایی در زمینه های مختلف را برعهده دارد. میزان تولید این سایت به طور تقریبی ٨ میلیون تن متریک در هر سال بوده و در سال ٢٠٠٥ به میزان ١٧ میلیارد و ١٠٠ میلیون پوند فروش داشته است که نمایشگر ٤٠درصد از کل فروش شرکت BASF بوده است. 
    این سایت، شامل ٢٥٠ واحد تولیدی است و توسط ٢٠٠٠ کیلومتر خط لوله، مواد شیمیایی،پسماندهای تولیدی، سرویسهای جانبی و محصولات فرعی واحدهای مختلف با یکدیگر مبادله می شوند.
    این سایت شامل ٢٥٠ واحد تولیدی است و توسط ٢٠٠ کیلومتر خط لوله، مواد شیمیایی و پسماند های مختلف برای بازیافت به صورت سریع، کم هزینه و بدون ایجاد آلودگیهای محیط زیستی منتقل شده (برای مثال پسماند های گوگردی به اسید سولفوریک تبدیل میشوند و مواد آلی زائد سوزانده شده از گرمای آن در تولید بخار استفاده میشود.) و در نتیجه باعث استفاده بهینه از مواد خام  مورد نیاز در تولید و منابع انرژی میشود.

    نپیک در انگلستان
    این سایت دارای ٢٠٠ واحد تولیدی است و به طور مستقیم برای ٣٤ هزار نفر و به طور غیر مستقیم برای ٢٨٠ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده است. 
    پارک شیمیایی نپیک در سال ٢٠٠٥ از تلفیق دو پارک مجزا درمنطقه شمال شرق انگلستان به نامهای "طرح شیمیایی تیس- ساید" و "پارک دارویی و مواد شیمیایی خاص" ایجاد شد. این منطقه ٥٨درصد از صنعت پتروشیمی و ٣٥درصد از صنعت دارویی انگلستان را ایجاد کرده و همچنین در زمینه تولید و توسعه صنعت زیست فناوری و فرایندی یکی از بزرگترین صادر کنندگان انگلستان است. 
    پارک شیمیایی نپیک شامل پارک پتروشیمی تیس ساید و همچنین شرکت دارویی شمال شرق بوده که مشتمل بر سه شرکت از بزرگترین شرکتهای دارویی جهان است. سهم نپیک در تولیدات نا خالص ملی و منطقه ای ٣,٥ میلیارد پوند بوده و پارک دارویی و تخصصی شمال شرق نیز ٤٠درصد از تولید نا خالص صنعت دارویی انگلستان را تشکیل میدهد.
    صنعت پتروشیمی این منطقه در سال ١٧٠٠ با تولید مواد قلیایی شروع به کار کرد و نخستین واحد تولیدات شیمیایی در تیس ساید در سال ١٨٣٣ برای تولید اسید سولفوریک و کودهای شیمیایی شکل گرفت.
    پارک پتروشیمی تیس ساید در اواخر دهه ١٩٧٠ توسط شرکت "ایمپریال کمیکال اینداستریز" (آی.سی.آی) توسعه پیدا کرد و امروزه بزرگترین مجتمع شیمیایی انگلستان به شمار میرود. 
    فعالیتهای این پارک در سه سایت مختلف تولیدی در مناطق ویلتون، بیلینگهام و نورث تیس در جنوب رودخانه تیس و سایت سیل سندز در شمال آن مستقر است. این پارک در سه حوزه مشتقات الفین ها،آروماتیک،و آمونیاک تخصص داشته و طیف وسیعی از محصولات مختلف مانند پلاستیک و فرآوردههای مختلف آن، فیبرهای مصنوعی، رنگ و رزین، محصولات دارویی، صابون و شوینده های مختلف را تولید میکند.

    آنتورپ بلژیک
    پارک شیمیایی آنتورپ، در کنار بندر آنتورپ، بزرگترین بندر اروپا، واقع شده است. ٢٥درصد از وسعت بندر آنتورپ به پالایش نفت و صنعت پتروشیمی اختصاص دارد که بیش از ٣٦٠٠ هکتار را در دوسوی رودخانه شلت به خود اختصاص داده اند. 
    یکی از عوامل مهم در رشد صنعت پتروشیمی در آنتورپ، ایجاد یک استراتژی مشترک میان توسعه دهندگان متعدد از جمله دولت بلژیک، مراجع محلی و بندر آنتورپ در سالهای ١٩٥٠ مبتنی بر تامین زمین در دو سوی رودخانه شلت برای شرکتهای شیمیایی و ترسیم نقشه نقاط صنعتی با خطوط لوله و زیر ساختهای لجستیکی شیمیایی بوده است.
    پارک شیمیایی آنتورپ محل فعالیت بیش از ٢٠ تولیدکننده شیمیایی بزرگ جهان بوده و با ظرفیت تولیدی ١٥,٩ میلیون تن در سال، بزرگترین مجتمع پتروشیمی در اروپا و در مقام دوم در دنیا بعد از هوستون تگزاس است. این در حالی است که با تولید حدود ٣٠٠ نوع محصول مختلف، از نظر تعدد و تنوع تولید حتی از پارک شیمیایی هوستون نیز پیشی گرفته است. 
    این پارک مقام نخست را در تولید اتیلن، پروپیلن، و بوتادین در اروپا دارد که ظرفیت تولیدی تقریبی آن در زمینه سه محصول به ترتیب ٢ میلیون تن در سال یا ٩,٢درصد کل ظرفیت اروپا، ١.٧ میلیون تن در سال یا ١١.٨درصد کل تولید اروپا و ٣٠٣هزار تن در سال است.

    هوستون امریکا
    پارک نفت و گاز هوستون توسعه یافته ترین و بزرگترین پارک نفت و گاز ایالات متحده و جهان است. این مجتمع که در سایتی به طول ٢٥ مایل استقرار یافته است، در مجاورت خلیج مکزیک واقع شده و تامین کننده ٤٨درصد از اقتصاد منطقه در زمینه انرژی است. آغاز پیدایش این پارک به اکتشاف ذخایر نفت در منطقه در سال ١٩٠١ و سپس به احداث پالایشگاههای متعدد در سالهای ١٩٢٠-١٩٤٠ باز میگردد.
    این پارک با احداث کانال کشتیرانی در سال ١٩٠٢، پایه گذاری صنعت گاز در ١٩٤٠ و استقرار شرکتهای پتروشیمی در منطقه در سال ١٩٥٠ توسعه پیدا کرد. همچنین کاهش چشم افسای قیمت نفت در سال ١٩٨٦ منجر به کاهش ظرفیت بسیاری از پارکهای نفت و گاز رقیب شده و نیروی کار متخصص و سرمایهها را به سوی هوستون کشاند. یکی دیگر از عوامل توسعه این مجموعه، ثباتی بود که کمپانی جان راکفلر در هوستون ایجاد کرد.

    الجبیل عربستان سعودی
    شهر الجبیل واقع در حاشیه خلیج فارس، یکی از عظیمترین پارکهای صنعتی در جهان را در خود جای داده است. این شهرک صنعتی که در کتاب "رکوردهای جهان" به عنوان بزرگترین پروژه مهندسی و ساخت در جهان به ثبت رسیده دارای ١٦٠ واحد تولیدی و نزدیک به ٢٢٤ هزار شهروند با رشدی معادل ٥٨درصد از سال ١٩٩٢ است.
    گزینه ای از واحدهای مطرح در این پارک شیمیایی شامل واحد متانول سعودی، واحد کود شیمیایی صمد، واحدهای پتروشیمی کیمیا، صدف شرق عربی و واحد ملی پلاستیک ابن حیان هستند. 
    امروزه نیمی از سرمایهگذاری خارجی عربستان سعودی روانه این شهرک صنعتی میشود. 

    منطقه باواریای آلمان
    منطقه Bavaria آلمان شامل سه پارک مجزاست که برای ٥٩ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده است و با جذب سالانه ٤٠٠ میلیون یورو سرمایه گذاری دارای فروش سالانه ١٣ میلیارد یورویی است.
    تولید یک سوم مواد شیمیایی ساختمانی جهان در این منطقه صورت می گیرد. این منطقه، سومین منطقه بزرگ صنایع شیمیایی آلمان و بزرگترین مجموعه متراکم سه ضلعی (شامل ٣ پارک صنعتی) صنایع شیمیایی در آلمان است.

    بازگشت

    درباره شرکت epnt

    epnt

    اخبار ویژه

    مصاحبه با نصرالله رضا زاده

    مصاحبه با نصرالله رضا زاده ادامه مطلب

    مصاحبه با محمد اسکندری

    مصاحبه با محمد اسکندری ادامه مطلب

    چگونه ضایعات غذایی خود را مستقیما به کیسه پلاستیک تبدیل کنیم؟

    چگونه ضایعات غذایی خود را مستقیما به کیسه پلاستیک تبدیل کنیم؟ ادامه مطلب

    بیو پلیمرچیست ؟

    بیو پلیمرچیست ؟ ادامه مطلب

    چرا قیمت بعضی از پلاستیک ها ارزان و برخی دیگر گران هستند؟

    چرا قیمت بعضی از پلاستیک ها ارزان و برخی دیگر گران هستند؟ ادامه مطلب

    پلي استايرن(ps) یا پلاستیکی به نام کریستال

    پلي استايرن(ps) یا پلاستیکی به نام کریستال ادامه مطلب

    واکنش رییس اتحادیه اصناف پلاستیک به دستور وزیر

    واکنش رییس اتحادیه اصناف پلاستیک به دستور وزیر ادامه مطلب

    25 درصد تولیدات نایلون و پلاستیک ایران صادر می شود

    25 درصد تولیدات نایلون و پلاستیک ایران صادر می شود ادامه مطلب


    اخبار مرتبط

    نظرات کاربران

    ارسال نظرات

             

    برای دریافت آخرین اخبار و مقالات و اطلاع از تاریخ نمایشگاه ها شماره موبایل خود را ثبت نمایید

    پرتال اتحادیه پلاستیک و نایلون

    قالب اتحادیه پلاستیک و نایلون

    تمام حقوق برای سایت اتحادیه پلاستیک و نایلون محفوظ است .

    حق نشر 1390 - 1392